Films en spiritualiteit

Op 14 maart werd tijdens de grote vergadering van VPTZ West-Brabant & Tholen de avond ingevuld met theologe Marjeet Verbeek (1960). Zij heeft zich gespecialiseerd in film en hedendaagse spiritualiteit. Zij doceerde mediapedagogiek, spiritualiteit en vrouwenstudies theologie aan Fontys Hogeschool Theologie Levensbeschouwing en geeft lezingen over de relatie film en spiritualiteit. In 2011 volgde zij een opleiding tot ritueel begeleider bij afscheid. In oktober 2014 won zij samen met dr. T. van den Berk de Louis Hartlooper Prijs voor Filmjournalistiek voor hun publicatie Het filmgesprek: woorden aan droombeelden wijden (Meinema, 2013).

Marjeet kondigde fragmenten van films aan (uit Volver, Wit, Simon en What we did in our holiday) die iedereen aan het denken zetten en nog meer laten voelen. Soms kunnen films met afscheidsrituelen op hun tijd vooruit blijken te lopen, zien ze een ontwikkeling die er op dat moment nog niet is, maar wel gaat komen.

We zien afscheidsrituelen uit onze westerse cultuur, maar ook uit andere culturen. Immers, rituelen rond sterven, dood en rouw zijn van alle tijden en plaatsen. Zowel traditionele als eigentijdse rituelen worden ons voorgeschoteld – al tonen de filmbeelden dat daarin altijd een persoonlijk symbool van de overledene centraal moet staan.

Rituelen rond sterven, dood en rouw zijn zogenaamde rites-de-passage. Ze slaan een brug tussen leven en dood, tussen kwetsbaarheid en veerkracht, ja soms heel subtiel ook tussen verdriet en vreugde. En dat is van belang, want als iemand sterft dan worden we geconfronteerd met misschien wel het grootste mysterie van ons leven: onze sterfelijkheid. Rituelen rond afscheid helpen ons die grenservaring gestalte te geven, te ondergaan en ermee in het reine te komen.

De huidige filmcultuur biedt een rijkdom aan bezielende en bemoedigende beelden rond sterven, dood en rouw. Films geven uitdrukking aan wat mensen bezielt wanneer het levenseinde op hun pad komt.

De films en de woorden van Marjeet komen echt binnen, zijn inspirerend, ontroerend en troostrijk tegelijk.

Jammer, dat we geen tijd meer hebben om de beelden van de film ‘Departures’ te zien, ook een aanrader voor iedereen.

We hebben deze film in onze bibliotheek, dus er is geen reden om deze film niet alsnog te zien. Laat het weten!

 

Tekst LJS

 

Tiende editie Café Doodgewoon West-Brabant: Manu Keirse

Café Doodgewoon West-Brabant donderdag 20 april – Manu Keirse

Manu Keirse is een bekende klinisch psycholoog uit België. Hij is hoogleraar in Leuven en een expert in patiënten begeleiding, rouwverwerking en de palliatieve zorg.

Manu Keirse live horen spreken is een inspirerende en onvergetelijke ervaring. Zijn ontroerende verhalen komen uit de praktijk. Daarom zijn we heel blij te kunnen melden dat hij op donderdag 20 april te gast is bij de tiende editie van Café Doodgewoon West-Brabant.

Manu Keirse heeft in het verleden menig boek over palliatieve zorg en rouw geschreven. Daarin gaat hij uitvoerig in op de vele emoties die gepaard gaan met verlies (‘Stil verdriet’, ‘Vingerafdruk van verdriet’, ‘Helpen bij verlies en verdriet’, om er een paar te noemen).

Palliatieve zorg is voor Keirse het toevoegen van leven aan de dagen die nog komen, alles doen wat je kunt om te zorgen dat iemand zo zinvol mogelijk kan leven tot de laatste dag: de pijn stillen, comfort geven en goed informeren. Palliatieve zorg begint in het ideale geval op het moment dat de diagnose van een ongeneselijke en levensbedreigende ziekte wordt gesteld. Ze vult curatieve zorg aan of versterkt ze. Palliatieve zorg kan zich dus uitstrekken over een lange periode. Een optimale palliatieve zorg zorgt ervoor dat de patiënt de regie van zijn levenseinde zoveel mogelijk in eigen handen neemt.

In 2014 publiceerde Keirse het boek ‘Zie de mens’, een opvallende oproep om de verregaande fragmentatie in onze maatschappij een halt toe te roepen. Hij pleit voor een radicaal nieuwe manier van kijken, een manier die de waarde en waardigheid van mensen centraal stelt. Want pas als we dat doen, kunnen we waarachtig met elkaar omgaan. En dat is misschien wel de echte uitdaging als je zorg wilt dragen voor anderen, in je gezin en familie, in de opvoeding en in de zorgverlening.

In 2015 kwam zijn boek ‘Als ik er niet meer ben’ uit, over de laatste fase van het leven. Je leeft maar één keer, maar hetzelfde kan natuurlijk ook gezegd worden van sterven. Een goede aanpak van de laatste fase van je leven kan je toelaten op een mooie manier afscheid te nemen. Dit boek is bedoeld voor iedereen die zich wil voorbereiden op het levenseinde, maar ook voor mensen die anderen hierin willen bijstaan.

De entree is vrij.

Aanmelden moet wél deze keer, dat kan via: cafe@doodgewoonwestbrabant.nl.

Het maximaal aantal mensen dat in de Binnentuin van TWB past is helaas al bereikt.

We zijn nu een reservelijst aan het bijhouden. Mensen die zich hebben aangemeld en een bevestiging hebben ontvangen vragen wij, als zij toch niet in de mogelijkheid zijn om de avond bij te wonen, om zich af te melden . Zo kunnen wij de mensen op de reservelijst blij maken.

Er is aan de achterkant van TWB een grote parkeerplaats.

L-Jorritsma-Smit

Café Doodgewoon West-Brabant #9

Het was volle bak bij de negende editie van Café Doodgewoon West-Brabant op 9 februari j.l.

Er waren bijna stoelen te weinig en men kon een speld horen vallen.

Oud huisarts Simon van Hemsbergen hield een respectvol betoog over zijn werk bij de Stichting Levenseindekliniek.

Zijn presentatie is op de website www.doodgewoonwestbrabant.nl in te zien.

Daarna was het als vanouds gezellig bijpraten met alle  zorgverleners en vrijwilligers uit de palliatieve zorg.

De volgende bijeenkomst van Café Doodgewoon West-Brabant is op 20 april. Manu Keirse is de spreker. Aanmelden is verplicht deze keer, dit kan via cafe@doodgewoonwestbrabant.nl. Inschrijvingen worden behandeld op volgorde van binnenkomst.

 

De Levenseindekliniek

Café Doodgewoon West-Brabant op donderdag 9 februari om 19.30 uur, de Binnentuin van TWB, Belder 2, Roosendaal.

Deze keer gaat Café Doodgewoon West-Brabant het onderwerp ‘Euthanasie en de Levenseindekliniek’ behandelen. Wie komen daarvoor in aanmerking? Wat is de rol van de Levenseindekliniek?

Simon van Hemsbergen, huisarts in Willemstad, is ook arts bij de Stichting Levenseindekliniek (SLK). Hij houdt een presentatie over zijn werk voor de SLK. Het verhaal van Simon duurt ongeveer een uur. Na de pauze gebruiken we de resterende tijd voor vragen en discussie en staan nog even stil bij het meest recente wetsontwerp van de minister en D66.

Na afloop is er ruimte en tijd om onder het genot van een hapje en een drankje na te praten. De toegang is gratis. Aanmelden hoeft niet maar mág wel. Dat kan via cafe@doodgewoonwestbrabant.nl.

In 2017 zullen we vier maal een Café Doodgewoon West-Brabant organiseren. Op donderdag 20 april gaat Manu Keirse een lezing houden.

Voor donderdag  13 juli wordt het programma ingevuld met een theaterstuk.

Op donderdag 9 november zal specialist ouderengeneeskunde Lisette Birkhoff een avond verzorgen over Stoppen met Eten en Drinken: STED

 

Vrijwilligers en professionele zorgverleners in de palliatieve zorg met elkaar in contact brengen om de samenwerking te bevorderen door ervaringen uit te wisselen en informatie te delen rond de palliatieve zorg aan de hand van thema-avonden. De palliatieve patiënt staat hierbij steeds centraal, uiteindelijke doel is om zo optimaal mogelijke zorg te verlenen aan de palliatieve patiënt in de regio.

 

 

Nieuwjaarsreceptie 2017

Op dinsdag 10 januari 2017 werden de vrijwilligers en hun partners welkom geheten bij de feestelijke nieuwjaarsbijeenkomst van VPTZ West-Brabant & Tholen in Bovendonk in Hoeven. Door samen het glas te heffen heeft het bestuur iedereen willen bedanken voor hun grandioze inzet in het bijstaan van mensen in hun laatste levensfase en hun naasten.

Blij dat jullie “er zijn”, zo opende bestuurslid Jan Luijten de avond. Traditioneel komen mensen die op enigerlei manier verbonden zijn, beroepshalve, politiek of sportief, in januari samen om elkaar het beste voor het komende jaar toe te wensen. Ook wij zijn uitgenodigd voor een feestelijke nieuwjaarsbijeenkomst van onze vrijwilligersorganisatie, dit keer op Conferentiecentrum Bovendonk , een locatie “vol inspiratie”.

Jan Luijten

Als bestuur zijn we er om onze organisatie draaiende te houden: voldoende menskracht op het gewenste kwaliteitsniveau, gefaciliteerd door onze geldverstrekkers. Hoewel, de centrale motor voor dit draaien is in de handen van Ellen en Louise, samen met regiocoördinatoren Koosje, Joke, Terry Gemma en Hermie.  Ellen weet haar enthousiasme over ons werk, zowel intern als buiten onze organisatie overtuigend en innemend over te brengen. Graag een groot applaus voor hen allemaal.

Communicatie over het VPTZ-werk is onmisbaar, uiteenlopend van praktische zaken op de werkvloer van de cliënt tot abstracte beleidszaken. Graag wijs ik op de diverse informatiebronnen : websites van onze VPTZ West-Brabant & Tholen, van het Landelijk Steunpunt VPTZ, van Café Doodgewoon West-Brabant en van het Netwerk Palliatieve Zorg. Je ziet duidelijk dat ook maatschappelijk en politiek de laatste levensfase meer aandacht krijgt. De thema’s voltooid leven en euthanasie kwamen en komen geregeld in de pers.

Het aantal inzetten in 2016 is gestegen naar ruim 150. We kregen 134 nieuwe cliënten, waarvan 25 intramuraal, terwijl er 19 meekwamen uit 2015. Als bestuur willen wij opnieuw waardering en respect uitspreken aan alle vrijwilligers, voor jullie bereikbaarheid, inzetbaarheid, geleverde inzet en inlevingsvermogen in 2016.

Het voeren van gesprekken met mensen dichtbij hun sterfbed is een van de vaardigheden van onze vrijwilligers. Dat deed ook een Australische verpleegster werkzaam in de palliatieve zorg. Ze schreef er een boek over: “The top five regrets of dying”, waarin mensen aangaven hoe ze terugkeken op hun leven. Jan somt ze op:

  1. Ik wilde dat ik de moed had gehad om trouw te blijven aan mijzelf , in plaats van te leven zoals anderen van mij verwachtten. Veel patiënten betreurden dat ze hun dromen zo snel hadden opgegeven (associatief gedrag);
  2. Ik wilde dat ik niet zo hard had gewerkt. Blijkbaar spijt, te weinig tijd te hebben gehad voor partner en kinderen;
  3. Ik wilde dat ik de moed had gehad om mijn gevoelens uit te spreken. Onderdrukte emoties hadden tot verbittering en wrok geleid;
  4. Ik wilde dat ik mijn vriendschappen beter had onderhouden. Blijkbaar misten mensen hun vroegere vrienden;
  5. Ik wilde dat ik mezelf had toegestaan om gelukkiger te zijn. Angst voor verandering had ervoor gezorgd dat veel mensen waren blijven hangen in een leven waar ze eigenlijk niet tevreden over waren.

Naast “guilty pleasures” kennen we blijkbaar ook “guilty regrets”. Volledig zonder spijt te sterven lijkt echter een illusie. Maar om aan het eind achter alle voornoemde 5 punten een vinkje te moeten zetten, dat is weer het andere uiterste. Jan citeert tot slot een frase van beeldhouwer Marc Quinn: “Alle koolstof atomen in je lichaam hebben deel uitgemaakt van andere lichamen -van mens, dier of plant. Na je dood gaan ze weer op in de koolstofketen. Het leven is een cyclus en dat is een troostrijke gedachte (“ the circle of life”)”. Deze bewoording klinkt wetenschappelijker dan : “mens, gij zijt uit stof gemaakt en tot stof zult gij wederkeren”. Dat duidt nu al op as en de woensdag na carnaval , maar dás nog te vroeg ondanks de religieuze sfeer die Bovendonk nog uitademt.  Laten we er voor onszelf eerst maar een geanimeerd samenzijn van maken met straks ook een smakelijke koolstof-intake.

Regiocoördinator Ellen van der Weijde bedankt natuurlijk de jubilarissen (Tineke, Dieneke, Avril, Corrie, Joke en Toos) en noemt de vrijwilligers die ziek zijn, of om andere reden vanavond niet aanwezig konden zijn.

Een prachtig gedicht van Nelson Mandela sluit haar relaas af. Daarna wordt er lekker gegeten en gedronken. Dank aan Raymond Koek voor de foto’s.

 

Het is weer een hele geslaagde en gezellige avond.

Tekst LJS