Tiende editie Café Doodgewoon West-Brabant: Manu Keirse

Café Doodgewoon West-Brabant donderdag 20 april – Manu Keirse

Manu Keirse is een bekende klinisch psycholoog uit België. Hij is hoogleraar in Leuven en een expert in patiënten begeleiding, rouwverwerking en de palliatieve zorg.

Manu Keirse live horen spreken is een inspirerende en onvergetelijke ervaring. Zijn ontroerende verhalen komen uit de praktijk. Daarom zijn we heel blij te kunnen melden dat hij op donderdag 20 april te gast is bij de tiende editie van Café Doodgewoon West-Brabant.

Manu Keirse heeft in het verleden menig boek over palliatieve zorg en rouw geschreven. Daarin gaat hij uitvoerig in op de vele emoties die gepaard gaan met verlies (‘Stil verdriet’, ‘Vingerafdruk van verdriet’, ‘Helpen bij verlies en verdriet’, om er een paar te noemen).

Palliatieve zorg is voor Keirse het toevoegen van leven aan de dagen die nog komen, alles doen wat je kunt om te zorgen dat iemand zo zinvol mogelijk kan leven tot de laatste dag: de pijn stillen, comfort geven en goed informeren. Palliatieve zorg begint in het ideale geval op het moment dat de diagnose van een ongeneselijke en levensbedreigende ziekte wordt gesteld. Ze vult curatieve zorg aan of versterkt ze. Palliatieve zorg kan zich dus uitstrekken over een lange periode. Een optimale palliatieve zorg zorgt ervoor dat de patiënt de regie van zijn levenseinde zoveel mogelijk in eigen handen neemt.

In 2014 publiceerde Keirse het boek ‘Zie de mens’, een opvallende oproep om de verregaande fragmentatie in onze maatschappij een halt toe te roepen. Hij pleit voor een radicaal nieuwe manier van kijken, een manier die de waarde en waardigheid van mensen centraal stelt. Want pas als we dat doen, kunnen we waarachtig met elkaar omgaan. En dat is misschien wel de echte uitdaging als je zorg wilt dragen voor anderen, in je gezin en familie, in de opvoeding en in de zorgverlening.

In 2015 kwam zijn boek ‘Als ik er niet meer ben’ uit, over de laatste fase van het leven. Je leeft maar één keer, maar hetzelfde kan natuurlijk ook gezegd worden van sterven. Een goede aanpak van de laatste fase van je leven kan je toelaten op een mooie manier afscheid te nemen. Dit boek is bedoeld voor iedereen die zich wil voorbereiden op het levenseinde, maar ook voor mensen die anderen hierin willen bijstaan.

De entree is vrij.

Aanmelden moet wél deze keer, dat kan via: cafe@doodgewoonwestbrabant.nl.

Het maximaal aantal mensen dat in de Binnentuin van TWB past is helaas al bereikt.

We zijn nu een reservelijst aan het bijhouden. Mensen die zich hebben aangemeld en een bevestiging hebben ontvangen vragen wij, als zij toch niet in de mogelijkheid zijn om de avond bij te wonen, om zich af te melden . Zo kunnen wij de mensen op de reservelijst blij maken.

Er is aan de achterkant van TWB een grote parkeerplaats.

L-Jorritsma-Smit

Staatssecretaris van Rijn: Vrijwilligers absoluut onmisbaar

Op 6 oktober 2016 vond de Internationale Dag van de Palliatieve Zorg plaats. Tijdens de bijeenkomst in Gouda sprak staatssecretaris Van Rijn de bijzonder hoogleraar Vrijwilligers Palliatieve Terminale zorg , Anne Goossensen, en de bezoekers toe via een videoboodschap: ‘De inzet van opgeleide vrijwilligers in de palliatieve terminale zorg is absoluut onmisbaar’.

VPTZ-lid Terminale zorg thuis en hospice Midden Holland organiseerde op de Internationale Dag van de Palliatieve zorg een lezing door Anne Goossensen, bijzonder hoogleraar Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Nederland over de waarde de vrijwilligers. Staatssecretaris Van Rijn sprak via een videoboodschap zijn waardering uit voor haar hoogleraarschap. De staatssecretaris vindt de inzet van opgeleide vrijwilligers in de palliatieve zorg absoluut onmisbaar. Hij heeft er met de aanpassing van de subsidieregeling dan ook voor gezorgd dat zij steeds meer ingezet kunnen worden. Niet alleen in hospices of thuis-situaties, maar vanaf nu bijvoorbeeld ook in verpleeg- en verzorgingshuizen.

VPTZ West-Brabant & Tholen heeft al jaren geleden afspraken gemaakt met zorginstellingen in de regio. De toegevoegde waarde van gespecialiseerde VPTZ-vrijwilligers staat buiten kijf.

 

Nieuwe coördinatoren Gemma en Hermie

De stichting VPTZ West-Brabant & Tholen biedt daar waar nodig tijd, aandacht en ondersteuning aan diegenen die weten dat zij binnen niet al te lange tijd gaan overlijden. Vanaf 1 september 2016 is ons coördinatieteam versterkt met Gemma Wagemakers en Hermie Derks.

Gemma ws       Hermie ws

Gemma Wagemakers                    Hermie Derks

Gemma gaat het werkgebied Bergen op Zoom en Woensdrecht beheren, Hermie gaat als vliegende kiep aan de slag en valt in waar dat nodig is. We zijn als VPTZ erg blij met deze twee nieuwe enthousiaste vrijwillige coördinatoren en wensen hen alle succes.

Gemma en Hermie maken nu deel uit van een hecht netwerk. Met elkaar dragen wij ertoe bij dat iemand in die belangrijke laatste levensfase de regie kan houden over zijn of haar leven.

Hier is ook een woord van dank op zijn plaats aan Lenny Verresen en Monique Snepvangers, die jarenlang deze vervullende positie hebben bekleed. We nemen officieel afscheid van hen in de vergadering van oktober.

 

Tekst: LJS

Café Doodgewoon West-Brabant

Op donderdag 16 juni kwam de regen met bakken uit de lucht, maar dat weerhield de ruim 60 bezoekers aan Café Doodgewoon West-Brabant niet om de interactieve lezing door specialist ouderengeneeskunde Ronald van Nordennen bij te wonen. Onderwerp was het nu zeer actuele thema ‘Euthanasie bij Dementie’.

De laatste jaren heeft het onderwerp palliatieve zorg bij mensen met dementie steeds meer aandacht gekregen. Ook terecht, want mensen met dementie en hun naasten hebben goede zorg nodig in deze soms moeilijke periode in het leven. Het onderwerp euthanasie bij dementie maakt onderdeel uit van deze palliatieve zorg.

Aan de hand van stellingen werd de kennis van het publiek rondom het onderwerp getoetst. Het blijkt bij dementie van groot belang te zijn om vroegtijdig in gesprek te gaan met je huisarts en andere behandelaars over de laatste fase bij dementie. Als je je wensen aan de arts vertelt, zal die deze in jouw dossier opnemen.

Ronald van Nordennen kon het belang van de steeds ge-update wilsverklaring niet genoeg benadrukken. Een arts heeft niets aan een wilsverklaring van jaren geleden, die in een lade is gelegd en waarover nooit persoonlijk met de arts is gesproken. De huisarts en de onafhankelijke SCEN (Steun en Consultatie bij Euthanasie in Nederland) arts moeten kunnen invoelen dat de situatie uitzichtloos is.

De rol van de huisarts, wat het betekent om een palliatief beleid te voeren, welke afspraken je maakt over bijvoorbeeld reanimeren en ook een begeleide STED (SToppen met Eten en Drinken)  komen aan bod.

Het was een zeer geslaagde avond, waarbij de zowel de formele als informele zorg vertegenwoordigd waren.

 

Tekst: L. Jorritsma-Smit, kantoorcoördinator VPTZ West-Brabant & Tholen

Ronald van Nordennen bij Café Doodgewoon West-Brabant

Specialist ouderengeneeskunde Ronald van Nordennen gaat op donderdagavond 16 juni a.s. bij Café Doodgewoon West-Brabant over het thema Euthanasie bij Dementie een interactieve lezing verzorgen.

De laatste jaren krijgt het onderwerp palliatieve zorg bij mensen met dementie steeds meer aandacht. Dit is ook terecht, want mensen met dementie en hun naasten hebben goede zorg nodig in deze soms moeilijke periode in het leven. Het onderwerp euthanasie bij dementie maakt onderdeel uit van deze palliatieve zorg. Hier zijn veel onduidelijkheden over en de verwachtingen vanuit mensen met dementie en hun naasten rondom euthanasie bij dementie kloppen niet altijd met de wetgeving die wij in Nederland kennen.

Deze avond zullen we hier op ingaan en het onderwerp verder verkennen waarbij veel ruimte is voor vragen.

Datum: 16 juni 2016, tijd: 19.30 uur, de zaal is open vanaf 19.00 uur en de toegang is gratis.

Locatie
De Binnentuin van TWB
Belder 2-4, 4704 RK Roosendaal

Waarom Café Doodgewoon West-Brabant? Aan de hand van thema-avonden willen we formele en informele zorgverleners met elkaar in contact brengen, ervaringen laten uitwisselen en informatie delen rondom palliatieve zorg. Ook geïnteresseerden in de palliatieve zorg en mantelzorgers zijn welkom.

Voor toekomstige onderwerpen zie www.doodgewoonwestbrabant.nl

Aanmelden hoeft niet maar mág wel: cafe@doodgewoonwestbrabant.nl

Organisatie
Netwerk Palliatieve Zorg Roosendaal, Bergen op Zoom en Tholen en VPTZ West-Brabant & Tholen

 

Diversiteit

Op 1 maart 2016 bezoekt Shoona Tahitu de vergadering van VPTZ West-Brabant & Tholen bij TWB in Roosendaal. De cultureel antropologe en projectleider diversiteit van tanteLouise-Vivensis houdt vanavond een inleiding over de Islam. De avond staat in het teken van verschillende thema’s binnen de zorg in de Islam, zoals rituelen in de palliatieve fase.

De Nederlandse gezondheidszorg krijgt steeds meer te maken met cliënten van migranten afkomst die palliatieve zorg behoeven. Vooral in de laatste levensfase is optimale kwaliteit van zorg van wezenlijk belang. Zowel formele en informele zorg aan de cliënt als zorg voor de nabestaanden er omheen. Onder andere onvoldoende kennis van religie en cultuur bemoeilijkt het kunnen bieden van optimale zorg. Daarom begint Shoona met een kennischeck. Wat zijn de pijlers binnen de Islam, hoeveel migranten kennen wij eigenlijk in de regio, wat houden de cultuur en religie eigenlijk in? Het blijkt dat we minder weten over de Islam en bijbehorende gewoontes als we zouden willen.

Van de migranten in onze regio is de meerderheid Marokkaan, Turk of uit voormalig Nederlands Indië. Bijna één op de vier inwoners in Roosendaal en Bergen op Zoom is migrant. Van alle migranten is de Islam de grootste gemene deler. De Islam is meer dan een religie, het bepaalt ook de cultuur.

In bijna alle communicatie spelen culturele verschillen een rol. Bij mensen met een verschillende culturele achtergrond kunnen er makkelijk misverstanden ontstaan. Vooral in de gezondheidszorg kunnen de culturele verschillen de kwaliteit van zorg en hulp in gevaar brengen. In de communicatie met migranten is het allereerst belangrijk dat een zorgverlener zich probeert te verplaatsen en zijn/haar manier van denken en waarnemen. Bewust is van de eigen culturele bril en deze probeert af te zetten. Ook al leren we hier vanavond iets over de Islam, iedere cliënt kan er zijn/haar eigen gewoontes op nahouden.

Shoona bespreekt de vijf zuilen, geboden, rechten en plichten en een aantal rituelen rondom sterven en dood. Hoewel de dagopvang onder migranten groeiende is wordt in het algemeen de zorg op het einde van het leven door de eigen familie gegeven. Het bezoeken van een zieke wordt als een religieuze plicht gezien. In de Islam komt gezondheid, ziekte en de dood van God. God stuurt zowel de ziekte als de genezing. De moslim gelooft dat Allah alles heeft voorbeschikt en dat alles wat de mens overkomt een bedoeling heeft. Verschillende stromingen binnen de Islam leggen andere accenten in de visie op gezondheid, ziekte en dood.

 

 

 

Gedicht: Zonder woorden

Zonder woorden

 

Jouw ogen

zoeken op mijn gezicht

naar woorden, vragen

die mijn mond niet meer kan uitspreken

en zo mijn gedachten

niet onder woorden kan brengen

 

Verdriet en pijn

vinden een weg, via mijn ogen

Een traan die over mijn wangen,

langs mijn mondhoek glijdt

waar het puntje van mijn tong

de zilte smaak waarneemt

 

De onmacht uit zich in mijn gebalde vuisten!

Frustratie en woede…

Ze bedaren bij de aanblik

van zorgen, de liefde in jouw ogen

Ik besef dat ook jij, in jóuw onmacht,

ook niet kan raden

wat míjn gedachten zijn

Ik wilde maar dat jij ze, als in een boek

allemaal zou kunnen lezen.

 

Zodat alles wat ik nog wil zeggen

je nog zo graag zou willen vertellen

jou zal troosten, als

zoals nu, mijn woorden

straks ook ík, er niet meer zal zijn.

 

Tekst

Rianne Uijtdewillegen

 

Café Doodgewoon, Er mot helemaal niks

‘Er mot helemaal niks’…

Op donderdag 19 november 2015 wordt in Café Doodgewoon de documentaire Er mot helemaal niks getoond. De documentaire van filmmaker Joop Menting laat u een blik werpen in het dagelijkse leven binnen hospice Het Clarahofje in Goes. Hij volgt drie bewoners die, hoewel zij allen in de laatste fase van hun leven zijn, daar heel verschillend tegenaan kijken, mee omgaan.

Margreet Weisfelt en Leonie Ton, respectievelijk als vrijwilliger en verpleegkundige verbonden aan hospice Het Clarahofje, vertellen over de documentaire: “De film is gemaakt in 2013. We wisten eerst helemaal niet of het ging lukken. Het is filmmaker Joop Menting, een heel grote man met een grote camera, wonderwel gelukt zich als het ware ‘onzichtbaar’ te maken, waardoor de beelden heel natuurlijk overkomen.” De sfeer binnen het hospice, de karakterverschillen van de mannen die gevolgd worden.

20151119 CD

Wat opvalt, is de grote mate van respect waarmee de medewerkers in het hospice omgaan met de bewoners. Alles is mogelijk: een frietje eten, een kroketje en een eitje bij het ontbijt. Er zijn beelden van een feestje van aardbeien. De benadering van de bewoners, de betrokkenheid bij hun familieleden, alles gebeurt in alle rust. Een voorbeeld: op het moment dat er een overledene aanwezig is in het hospice staat er een kaars, brandend in een smaakvolle lantaarn, bij de deur. Ze deden dit voor het eerst toen een van de vrijwilligers in het hospice was overleden. Daarna zijn ze het zo blijven doen.

De documentaire

Drie mannen worden in de film gevolgd. Een van hen, een 78-jarige man heeft nog alle hoop, je ziet hem fanatiek bezig met de fysiotherapeut. De bleke, broodmagere, ínwitte benen willen hem nog niet dragen. Maar hij wil het liefst binnen een paar weken of maanden het hospice lopend weer wil verlaten. Waar de 86-jarige oud-gemeenteambtenaar het allemaal het liefst zo snel mogelijk achter de rug heeft: ”Ik heb goed geslapen, maar ik was het liefst helemaal niet wakker geworden.” De derde man, een vrijbuiter: ”Ik heb vroeger alles gedaan wat God verboden had”, koestert het leven en de nabijheid van zijn zoons.

In de documentaire komt ‘het leven van alledag’ naar voren. En kopje koffie, een krantje, een pijpje wordt gestopt. Een vrijwilliger doet een dansje: hak en teen, hak en teen… Meneer krijgt een van zijn zussen op bezoek: ”Het maakt je wel verdrietig hoor, als je elkaar zo moet loslaten.”

Door de film heen worden prachtige zinnen uitgesproken:

  • Je mot blij zijn dat ze voor je zorgen
  • De realiteit onder ogen zien
  • ‘Het gaat goed met mij hoor’, meneer zit in een tillift, grote zwarte schaduwen onder zijn ogen.
  • ‘Kan wat voor u doen? De man zit gebogen, zijn hoofd verborgen in zijn grote handen, hij zucht…
  • Een pleister wordt van de schouder verwijderd. Een broodmagere rug. Met respect wordt de man, met heel zachte bewegingen gewassen. Bij het tanden poetsen zie je dat hij moe is, maar zich beter voelt.
  • Er wordt gesproken over palliatieve sedatie, het wijzigen van pijnbestrijding
  • ‘Ik blijf tot het laatst bij je hoor pa, als je dat maar weet.’

Heel ontroerend, de drie zoons en een kleinzoon die waken bij hun vader en opa. Er is oogcontact. Ze laten een briefje zien wat ze in zijn huis gevonden hadden: ‘Als er wat gebeurt: Faitfull one van Cliff Richard.

De mond wordt bevochtigd met een soort sponslolly. De sfeer die tijdens het waken in de kamer hangt is haast tastbaar. De man die zijn laatste adem uitblaast. ‘Zeg maar dag tegen opa.’ De tranen in de ogen. Het lichaam wordt met zachte gebaren gewassen en aangekleed. De baar met de kist rijdt, vergezeld van de zoons, langs de lantaarn met de brandende kaars.

Het blijft stil nadat de film is afgelopen. Iedereen moet het even tot zich door laten dringen. Ellen verzoekt de aanwezigen om in viertallen bij elkaar te gaan zitten, even aan elkaar te vertellen wat de film u heeft gedaan. Een geroezemoes van stemmen, gedempt. Later als er wat fris of een wijntje is geschonken willen sommigen hun verhaal wel delen.

Deze avond, die georganiseerd werd door Netwerk Palliatieve Zorg Roosendaal, Bergen op Zoom en Tholen en VPTZ West-Brabant & Tholen is zeker weer een geslaagde avond geweest.

 

Tekst:

Rianne Uijtdewillegen

 

 

Tweede Café Doodgewoon op17 september

Sinds juni 2015 is in West-Brabant Café Doodgewoon geopend voor professionals, vrijwilligers en mantelzorgers in de palliatieve zorg. Vijf maal per jaar op de derde donderdagavond van de maand gaan de deuren naar de Binnentuin van TWB, thuiszorg met aandacht, open.

De tweede “Café Doodgewoon” vindt plaats op 17 september van 19.00 uur tot ongeveer 21.30 uur. Locatie van Café Doodgewoon is: de Binnentuin van TWB, Belder 2-4, 4704 RK Roosendaal.

De avond gaat door onverwachte omstandigheden ietwat anders worden ingevuld als oorspronkelijk aangekondigd. We hebben Gonnie Jansen uitgenodigd. Zij is documentairemaakster, levensverhalenexpert en verpleegkundige. Zij legt levensverhalen vast om na te laten voor wie de tijd dringt. Zie haar website: www.onderons.nu

Gonnie Jansen werkt met mensen in de laatste periode van hun leven en is gespecialiseerd in ‘doodgewone gesprekken’, openhartige interviews met ongeneeslijk zieke vrouwen die sterven bespreekbaar willen maken.

Zij is een vrouw met een missie: elk mens beleeft de dood en doodgaan verschillend en daarin kunnen we van elkaar leren en ook elkaar inspireren. Wat heb je nodig als je niet lang meer te leven hebt en wat is steunend, zoals in de contacten naar zorgverleners? Hierover gaan we tijdens deze interactieve avond een doodgewoon gesprek met elkaar voeren. Dat doen we aan hand van filmfragmenten met ongeneeslijk zieke vrouwen die openhartig vertellen hoe zij omgaan met hun beperkte levensverwachting en wat hen helpt.

Ook zal Gonnie Jansen een kort telefoongesprek hebben met een ervaringsdeskundige over wat haar helpt en wat niet en welke adviezen zij heeft voor de zorgverleners.  We gaan ook nog op een creatieve manier kijken naar dit thema. En natuurlijk is er volop ruimte om ervaringen met elkaar uit te wisselen.

VPTZ West-Brabant & Tholen en het Netwerk Palliatieve Zorg Roosendaal, Bergen op Zoom en Tholen vinden dat de dood net zo bij het leven hoort als de geboorte. We willen het gesprek over het levenseinde stimuleren door op informele manier kennis te delen, informatie te geven en ondersteuning te bieden, zowel aan mensen voor wie het levenseinde in zicht komt en hun naasten als aan de zorgverleners en belangstellenden. Daarom hebben we Café Doodgewoon opgericht, om aan de hand van thema-avonden zorgverleners uit West-Brabant en Tholen met elkaar in contact brengen, ervaringen laten uitwisselen en informatie delen rond de palliatieve zorg. Hierdoor wordt de transmurale samenwerking versterkt en weten de hulpverlenende organisaties elkaar beter te vinden. De palliatieve zorg aan de patiënt en zijn/haar naasten kan zo verder geoptimaliseerd worden!

De inloop van Café Doodgewoon begint om 19.00 uur met een kopje thee of koffie. We eindigen met een drankje, borrel en wat hapjes, rond 21.30 uur.

De eerste Café Doodgewoon vond plaats op 18 juni en was een groot succes. Het onderwerp was integere aandacht in de palliatieve zorg en werd door Theater van de Laatste Dagen mooi verbeeld. Een verslag van deze avond is hier te vinden op deze website.

Organisatie: Netwerk Palliatieve Zorg Roosendaal, Bergen op Zoom en Tholen en VPTZ West-Brabant & Tholen

Aanmelden hoeft niet, maar mág wel, via: info@vptz-westbrabanttholen.nl. Kom doodgewoon!

Première Café Doodgewoon West-Brabant

Op donderdag 18 juni is het zover. De première van Café Doodgewoon in West-Brabant. VPTZ West-Brabant & Tholen en het Netwerk Palliatieve Zorg organiseren 5 maal per jaar thema-avonden, waarbij op een informele manier professionele zorgverleners en vrijwilligers met elkaar in contact kunnen komen en ervaringen rondom palliatieve zorg uitwisselen. Dit gebeurt de ene keer aan de hand van een ervaringsdeskundige, de andere keer door middel van bijvoorbeeld een film of toneelstuk. De thema’s zijn wisselend, maar de palliatieve cliënt staat altijd centraal. Hulpverleners, mantelzorgers, vrijwilligers, cliënten en belangstellenden zijn welkom.

Op 18 juni houdt theatermaakster Nicoline van de Beek een pleidooi voor integere aandacht. Zij doet dit met een toneelvoorstelling over werken in de palliatieve zorg. Daarna is er ruimte en tijd voor interactie en gesprek. De avond wordt afgesloten met een hapje en een drankje.

In 2015 vindt ook op 17 september en 19 november, de derde donderdag van de maand, een Café Doodgewoon plaats. In 2016 staan de data 18 februari en 21 april genoteerd.

Aanmelden hoeft niet, maar mág wel, via info@vptz-westbrabanttholen.nl

Er zijn geen kosten aan verbonden

Locatie: de Binnentuin van Thuiszorg West-Brabant, Thuiszorg met aandacht, Belder 2-4, 4704 RK in Roosendaal

Tijd: van 19.00 tot 21.30 uur

 

Tekst: Louise Smit